Πιστεύετε ότι το αστικό design, τα σιντριβάνια και οι αναπλάσεις είναι “μόδα” των τελευταίων ετών; Κάνετε μεγάλο λάθος! Πίσω στο 1938, η εφημερίδα «Θάρρος» δημοσίευε το απόλυτο masterplan του τότε Δημάρχου, Θεοδόσιου Θεοδοσόπουλου, για να μετατρέψει τα Τρίκαλα σε… Παρίσι της Θεσσαλίας!
Πάμε να δούμε τι ακριβώς προέβλεπε ο σχεδιασμός για τις Πλατείες Ρήγα Φερραίου και τα γύρω δημοτικά έργα, όπως καταγράφηκε στο ιστορικό σχεδιάγραμμα!
1. Πλατείες Ρήγα Φερραίου: Κιγκλιδώματα-Γλάστρες & Μωσαϊκά Αθήνας!
Ο σχεδιασμός των δύο επιμήκων πλατειών πέραν του ποταμού δεν ήταν απλά μια επίστρωση με τσιμέντο. Ήταν μια ολόκληρη αρχιτεκτονική μελέτη με απίστευτες λεπτομέρειες:
-
Κιγκλιδώματα που γίνονται… γλάστρες! Στα άκρα των πλατειών σχεδιάστηκαν ειδικά τριγωνικά μαρμάρινα κιγκλιδώματα. Το πάνω μέρος τους (κουπαστή) ήταν κοίλο, ώστε να γεμίζει χώμα και να φυτεύονται λουλούδια! Έτσι δημιουργούνταν φυσικά «πράσινα τείχη».
-
VIP Περιοχή για τραπεζοκαθίσματα: Μέσα από την «πρασιά-κιγκλίδωμα», προβλεπόταν ειδικός περιφραγμένος χώρος με είσοδο, αποκλειστικά για να τοποθετούνται τραπέζια και καρέκλες για τον καφέ των Τρικαλινών.
-
Τεράστιες γλάστρες & Μωσαϊκά Συντάγματος: Στην άλλη πλατεία (προς το Πανελλήνιο) τοποθετήθηκαν μεγάλες στρογγυλές γλάστρες, ενώ οι είσοδοι των πεζοδρομίων σχεδιάστηκαν με πολύχρωμα μωσαϊκά, πιστό αντίγραφο από αυτά που μόλις είχαν φτιαχτεί στην Πλατεία Αγνώστου Στρατιώτη στην Αθήνα!
-
Δάπεδο με 2 στάδια: Πρώτα στρώσιμο με μπετόν και στη συνέχεια ειδική επάλειψη με άσφαλτο για να μην υπάρχει ίχνος σκόνης ή λάσπης!
2. Το «Φαντασμαγορικό» Συντριβάνι της Κεντρικής Πλατείας
Αν νομίζατε ότι τα LED σιντριβάνια είναι τεχνολογία του 21ου αιώνα, ο Δήμαρχος το 1938 είχε άλλη γνώμη!
-
Παραγγέλθηκαν ειδικά μηχανήματα από τη Γερμανία για τη δημιουργία ενός τεράστιου συντριβανιού στην Κεντρική Πλατεία.
-
Το συντριβάνι διέθετε εγκατάσταση πολύχρωμου ηλεκτροφωτισμού, ο οποίος άλλαζε σχήματα και χρώματα την ώρα που εκτοξευόταν το νερό, προσφέροντας ένα «ἀσύνηθες θέαμα εἰς τὸ ὁποῖον θὰ ἐντρυφοῦν μικροὶ καὶ μεγάλοι»!
3. Λεωφόροι, Φανοστάτες και… Τέρμα η Λάσπη!
Ο σχεδιασμός δεν σταματούσε στις πλατείες:
-
Λεωφόρος Κονδύλη: Μετατράπηκε σε ευρωπαϊκή λεωφόρο με νησίδες πρασίνου, λουλούδια και μεγαλοπρεπείς φανοστάτες στη μέση.
-
Φανοστάτες με… παρτέρια: Ακόμα και οι λάμπες δρόμου στις πλατείες σχεδιάστηκαν ώστε στο μέσο του ύψους τους να έχουν περιφερειακά ενσωματωμένη γλάστρα με λουλούδια!
-
Εξαφάνιση του «Έλους» στα Δικαστήρια: Ο χώρος μπροστά από το Δικαστικό Μέγαρο (που μέχρι τότε περιγράφεται ως «δυσβατώτερος, λασποβριθής και άθλιος») μετατράπηκε σε σύγχρονη πλατεία, ενώ το ζωοπάζαρο εκδιώχθηκε εκτός πόλεως!
Και το ακόμη πιο εντυπωσιακό είναι ότι η ανάπλαση δεν σταματούσε εκεί.
Προβλεπόταν η διαμόρφωση και ο καλλωπισμός των πλατειών πέρα από τον ποταμό, με στόχο να δημιουργηθεί ένας ενιαίος και οργανωμένος εμπορικός πυρήνας της πόλης.
Υπήρχε δηλαδή σχέδιο για το κέντρο των Τρικάλων συνολικά.
Όχι μια πλατεία σήμερα, ένας δρόμος αύριο και βλέπουμε.
Το δημοσίευμα μάλιστα αναφέρεται σε λεπτομερές σχέδιο για τη διαμόρφωση των χώρων. Και όσο προχωρά κανείς στις περιγραφές, τόσο περισσότερο αντιλαμβάνεται ότι δεν επρόκειτο για μια γενικόλογη εξαγγελία.
Υπήρχαν προβλέψεις για το πώς θα κατασκευάζονταν τα κράσπεδα, οι κιγκλίδες, τα ανθοκιβώτια, οι χώροι πρασίνου, τα καθίσματα, τα φωτιστικά, οι είσοδοι, ακόμη και τα υλικά των δαπέδων.
Μιλάμε για το 1938.
Σε μια εποχή που η πόλη δεν είχε ούτε τα σημερινά μηχανήματα, ούτε τις σημερινές τεχνικές δυνατότητες, ούτε τα μέσα μετακίνησης και επικοινωνίας που θεωρούμε σήμερα αυτονόητα.
Κι όμως, οι άνθρωποι εκείνης της εποχής σχεδίαζαν με ορίζοντα.
Το ίδιο δημοσίευμα χαρακτηρίζει το έργο «σοβαρόν, εμπνευσμένον», υπογραμμίζοντας την αισθητική του αλλά και την προσεκτική και στιβαρή κατασκευή του.
Και δεν έμεναν μόνο στην αισθητική.
Η τότε δημοτική αρχή έβλεπε μπροστά και συνδύαζε τα έργα του κέντρου με δρόμους, πρόσβαση, δημόσια κτίρια και άλλες παρεμβάσεις που θα άλλαζαν συνολικά την εικόνα της πόλης. Στο ίδιο κείμενο γίνεται λόγος ακόμη και για μελλοντικές παρεμβάσεις στον ποταμό, θέατρο, λουτρικές εγκαταστάσεις, δημοτικό κτίριο, σχολείο, γυμναστήριο και στάδιο.
Και κάπου εδώ βρίσκεται ίσως το πιο ενδιαφέρον μάθημα από εκείνη την εποχή.
Δεν σχεδίαζαν απλώς ένα έργο. Σχεδίαζαν το πώς ήθελαν να είναι τα Τρίκαλα τα επόμενα χρόνια.
Και αυτο είχαν αποτυπώσει σε σχέδιο.
Με λεπτομέρειες.
Με προγραμματισμό.
Με συγκεκριμένα έργα.
Με τη λογική ότι η πλατεία δεν είναι ένα κομμάτι τσιμέντου που απλώς πρέπει κάποτε να τελειώσει, αλλά ένα κομμάτι της συνολικής λειτουργίας και της εικόνας μιας πόλη
\
