Ιδιαίτερα αυξημένο είναι το πρόβλημα της ατμοσφαιρικής ρύπανσης στη Θεσσαλία και ιδιαίτερα την περίοδο των εορτών οι τιμές στα σωματίδια ΡΜ10 & ΡΜ2,5 σημείωσαν υψηλές τιμές.
Με αφορμή αυτά τα δεδομένα η Περιφέρεια Θεσσαλίας προχώρησε σε συνέντευξη Τύπου, αναδεικνύοντας το σημαντικό πρόβλημα, καλώντας όλους τους φορείς να προχωρήσουν σε ενημέρωση των πολιτών και να δράσουν από κοινού για την αντιμετώπισή του.
«Πέρασε η εποχή που οι περιφερειάρχες και οι δήμαρχοι έκρυβαν το πρόβλημα. Εμείς είμαστε υπεύθυνοι να το αναδείξουμε, να το κατανοήσουν οι πολίτες και να πάμε ένα βήμα παραπέρα», κατέληξε ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας.
Μαζί του βρέθηκαν και οι: Καθηγητής Πνευμονολογίας του Τμήματος Ιατρικής του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Κωνσταντίνος Γουργουλιάνης, Κοσμήτορας της Πολυτεχνικής Σχολής, Αναπληρωτής Καθηγητής στις Μεθόδους Επιχειρησιακής Έρευνας στη Βιομηχανική Διοίκηση, Γεώργιος Σαχαρίδης, ο δήμαρχος Λαρισαίων, Θανάσης Μαμάκος, ο αντιπεριφερειάρχης Περιβάλλοντος, Φώτης Λαμπρινίδης, ο Συντονιστή της Πολιτικής Προστασίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, Δημήτρης Μπίκος και ο Χημικός-Περιβαλλοντολόγος και σύμβουλος για θέματα Περιβάλλοντος της περιφέρειας Ζήσης Αργυρόπουλος.
«Πριν δεν λειτουργούσε τίποτα»
Η αύξηση της συγκέντρωσης των ΡΜ2,5 θεωρείται ανησυχητική, δεδομένου ότι συνδέεται με καρδιαγγειακές παθήσεις και παθήσεις του αναπνευστικού, που επιδεινώνονται ακόμη περισσότερο αν η χημική σύσταση των σωματιδίων περιλαμβάνει βαρέα μέταλλα και τοξικούς παράγοντες, όπως οι πολυαρωματικοί υδρογονάνθρακες.
Όπως σημείωσε ο κ. Κουρέτας, «το πρόβλημα της σωματιδιακής ρύπανσης δεν είναι πρόσφατο! Ξεκινάει από τα πρώτα χρόνια της οικονομικής κρίσης (δεκαετία του 2010) και αποτελεί μία από τις δυσάρεστες “ουρές” αυτής της κρίσης, οπότε και με βίαιο τρόπο τα προβλήματα φτώχειας που αντιμετώπισε και αντιμετωπίζει ο ελληνικός λαός, μας πέταξαν στη ζούγκλα της υπανάπτυξης – η αιθαλομίχλη θεωρείται κοινωνικά ως η ρύπανση των υπανάπτυκτων, σε αντίθεση με το φωτοχημικό νέφος που θεωρήθηκε ως η ρύπανση της ευμάρειας -, διέλυσε κάθε δυνατότητα συλλογικού χαρακτήρα, όπως πχ της κεντρικής θέρμανσης των πολυκατοικιών με πιο ήπια καύσιμα(φυσικό αέριο, ηλεκτρική ενέργεια κλπ) και καθιστά ακόμα πιο δύσκολη την επαναφορά σε μια κατάσταση όπου η συμμετοχή της θέρμανσης στην ατμοσφαιρική ρύπανση ήταν μικρή.
Είναι εύκολη αυτή η επαναφορά; προφανώς όχι! Και κυρίως από τότε που το ζήτημα της παραγωγής και διαχείρισης της Ενέργειας ξέφυγε από τον δημόσιο χαρακτήρα και μοιράστηκε ως “δώρο” στο καρτέλ της Ενέργειας».
Ο ίδιος υπενθύμισε ότι πριν αναλάβει τα καθήκοντά του ως περιφερειάρχης «δεν λειτουργούσε τίποτα», σύμφωνα με τη νέα κοινοτική οδηγία 2881/2024/ΕΕ που ενσωματωθεί σύντομα στην Εθνική Νομοθεσία γίνεται αυστηρότερη σε ότι αφορά η εκτίμηση του ορίου της συγκέντρωσης ΡΜ2,5 (25 μg/m3) από ετήσιο σε ημερήσιο για την 1η Ιανουαρίου του 2030. Μάλιστα, ο Π.Ο.Υ προωθεί ως όριο τα 10 μg/m3 και στο μέλλον τα 5 μg/m3.
Επίσης, ο κ. Κουρέτα σημείωσε ότι με αυτή την οδηγία, οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να προσφεύγουν κατά παντός υπευθύνου στη δικαιοσύνη σε περίπτωση που θεωρούν ότι η υγεία τους έχει υποστεί βλάβη από την ατμοσφαιρική ρύπανση.
Μέτρα
Ο κ. Κουρέτα στη συνέχεια παρουσίασε μία σειρά μέτρων που μπορούν να τεθούν σε εφαρμογή για την αντιμετώπιση του προβλήματος και χωρίζονται σε βραχυπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα. Στην πρώτη κατηγορία πρότεινε φθηνότερα ηλεκτρικά τιμολόγια κατά τις περιόδους έξαρσης της ατμοσφαιρικής ρύπανσης «από 1 Νοεμβρίου μέχρι 15 Μαρτίου) για τον γενικό πληθυσμό και έως και απαλλαγή για τις ευάλωτες οικονομικά ομάδες του πληθυσμού. «Δυστυχώς, όσο κι αν είναι το επιθυμητό μέτρο, μοιάζει περισσότερο με ευχή παρά με κοινωνική απαίτηση», σημείωσε ο ίδιος.
Έλεγχοι των χρησιμοποιούμενων στερεών καυσίμων, συστάσεις στους πολίτες, συστάσεις, εντατικούς ελέγχους καυστήρων και δελτίων καυσαερίων των οχημάτων, ελέγχου των βιομηχανιών που χρησιμοποιούν ορυκτά καύσιμα για παραγωγή ενέργειας ή άλλα είδη καυσίμων και στροφή στη χρήση ΜΜΜ για τις μετακινήσεις.
Μακροπρόθεσμα ο κ. Κουρέτας πρότεινε την ενεργειακή αναβάθμιση κτηρίων, την αυτοπαραγωγή ενέργειας από Φ/Β και αβαθή γεωθερμία, την τηλεθέρμανση, την απαγόρευση της χρήσης τζακιών στις πόλεις.
Ήδη, εδώ και ένα χρόνο η Περιφέρεια Θεσσαλίας ξεκινώντας από τον Βόλο, προχωρά σε τακτικές επαφές με τους παράγοντες και θεσμούς, που είτε έχουν συμμετοχή στην παραγόμενη ρύπανση.
«Όλες οι περιοχές της Θεσσαλίας έχουν το ίδιο πρόβλημα»
«Όλες οι περιοχές της Θεσσαλίας έχουν το ίδιο πρόβλημα», σημείωσε από την πλευρά του ο κ. Σαχαρίδης, παρουσιάζοντας αναλυτικά τα στοιχεία που έχουν καταγραφεί από τις μετρήσεις μέσα στο 2025.
Ο ίδιος πρότεινε πως θα πρέπει να υπάρξει παρακολούθηση, πρόγνωση κι έγκαιρη ενημέρωση με την ανάπτυξη ενός προγνωστικού μοντέλου ποιότητας αέρα. Επίσης σημείωσε ότι θα πρέπει να ενισχυθεί το δίκτυο μετρήσεων, ενώ να προωθηθεί η αντίληψη των μετακινήσεων από τους πολίτες με αστικές συγκοινωνίες.
Ανέφερε πως πρέπει να υπάρξουν δράσεις ενημέρωσης κι ευαισθητοποίησης των πολιτών, αστικές παρεμβάσεις του οδικού δικτύου, πράσινες υποδομές, αλλά το σημαντικότερο θεσμικός συντονισμός και συνεργασία μεταξύ των Φορέων.
«Το να αναπνέουμε καθαρό αέρα είναι δικαίωμα»
«Το να αναπνέουμε καθαρό αέρα είναι δικαίωμα», ανέφερε από την πλευρά του ο κ. Γουργουλιάνης. Ο ίδιος αναλύοντας τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί, ενημέρωσε πως «8 εκατ. άνθρωποι πεθαίνουν από την ατμοσφαιρική ρύπανση παγκοσμίως», ενώ στη χώρα μας αυτός ο αριθμός ξεπερνά τον αριθμό των 10.000.
«Η Περιφέρεια Θεσσαλίας το έβαλε στη ζωή μας και είναι η πρώτη φορά που ένας φορέας αναδεικνύει την ποιότητα του αέρα», κατέληξε ο ίδιος.
larissanet.gr
