Η ελληνική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας μπήκε στον Αύγουστο με έντονες ανατιμήσεις στη χονδρεμπορική αγορά και αυξημένο προβληματισμό για τις εξελίξεις στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.
Αν και οι αυξήσεις στα πράσινα τιμολόγια ήταν τελικά μικρότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις, καθώς οι μεγάλοι προμηθευτές απορρόφησαν μέρος των επιβαρύνσεων, η παρατεταμένη ξηρασία που επηρεάζει τον Δούναβη και περιορίζει την πυρηνική παραγωγή σε Ουγγαρία και Ρουμανία ενισχύει τους φόβους για νέο κύκλο ανατιμήσεων το επόμενο διάστημα.
Ραγδαία άνοδος στη χονδρεμπορική αγορά
Οι τελευταίες ημέρες σημαδεύτηκαν από έντονη μεταβλητότητα στις τιμές της Αγοράς Επόμενης Ημέρας. Ο Αύγουστος ξεκίνησε το Σάββατο με μέση τιμή 92 ευρώ ανά μεγαβατώρα, επίπεδο υψηλό για ημέρα μειωμένης ζήτησης. Την Κυριακή η τιμή αυξήθηκε στα 97,7 ευρώ/MWh, ενώ από τη Δευτέρα ακολούθησε απότομη άνοδος, με τη μέση τιμή να παραμένει για δεύτερη συνεχόμενη ημέρα πάνω από τα 155 ευρώ/MWh. Μέσα σε δύο ημέρες, από την Κυριακή έως σήμερα, η σωρευτική αύξηση πλησίασε το 60%.
Για σήμερα, η χαμηλότερη τιμή διαμορφώνεται στα 12,77 ευρώ/MWh κατά τις μεσημβρινές ώρες, όταν κορυφώνεται η παραγωγή των φωτοβολταϊκών, ενώ το βράδυ η ανώτατη τιμή αγγίζει σχεδόν τα 340 ευρώ/MWh, μία από τις υψηλότερες ωριαίες τιμές που έχουν καταγραφεί από την αρχή του φετινού καλοκαιριού.
Η υποχώρηση των ανέμων πίεσε το ενεργειακό μείγμα
Η άνοδος των τιμών στην Ελλάδα αποδίδεται κυρίως σε εγχώριους παράγοντες. Η σημαντική εξασθένηση των ανέμων περιόρισε την παραγωγή από αιολικά πάρκα και μείωσε τη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο 48,97% της ηλεκτροπαραγωγής.
Την ίδια ώρα, οι μονάδες φυσικού αερίου κάλυψαν το 35% της παραγωγής, τα μεγάλα υδροηλεκτρικά το 6,77%, οι εισαγωγές περιορίστηκαν στο 1,85%, ενώ η αποθήκευση συνέβαλε μόλις κατά 0,65%. Η εικόνα αυτή αναδεικνύει την αυξημένη εξάρτηση του συστήματος από τις θερμικές μονάδες όταν μειώνεται η αιολική παραγωγή.
Στο επίκεντρο οι εξελίξεις στον Δούναβη
Παρά το γεγονός ότι η ελληνική αγορά δεν επηρεάζεται ακόμη άμεσα από όσα συμβαίνουν βορειότερα, στην κυβέρνηση και στην αγορά επικρατεί έντονη ανησυχία για τις εξελίξεις στον ενεργειακό άξονα Ουγγαρίας – Ρουμανίας.
Η ιστορικά χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στη λειτουργία πυρηνικών σταθμών, οι οποίοι χρησιμοποιούν νερό του ποταμού για την ψύξη των αντιδραστήρων τους. Ως αποτέλεσμα, σχεδόν το 40% της πυρηνικής ισχύος της Νοτιοανατολικής Ευρώπης εκτιμάται ότι βρίσκεται εκτός λειτουργίας, αφαιρώντας από την αγορά μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικής ενέργειας χαμηλού κόστους σε περίοδο ιδιαίτερα αυξημένης ζήτησης λόγω των υψηλών θερμοκρασιών.
Η κυβέρνηση της Ουγγαρίας ανακοίνωσε την αναστολή λειτουργίας του μοναδικού πυρηνικού σταθμού της χώρας, χαρακτηρίζοντας την κατάσταση πρωτοφανή για τα τελευταία 44 χρόνια και καλώντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις να περιορίσουν προαιρετικά την κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας ώστε να αποφευχθούν διακοπές.
Ανάλογη είναι η εικόνα και στη Ρουμανία, όπου η χαμηλή στάθμη του Δούναβη έχει περιορίσει περίπου στο μισό την παραγωγή του πυρηνικού σταθμού της Τσερναβόντα ισχύος 1,35 GW. Η κυβέρνηση έχει απευθύνει αντίστοιχη σύσταση προς τις ενεργοβόρες βιομηχανίες για περιορισμό της κατανάλωσης.
Οι εξελίξεις αποτυπώνονται ήδη στις τιμές της χονδρεμπορικής αγοράς, καθώς η μέση τιμή στην Ουγγαρία κινείται κοντά στα 187 ευρώ ανά μεγαβατώρα και στη Ρουμανία στα 188 ευρώ/MWh.
Η Ελλάδα εμφανίζεται πιο ανθεκτική
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι η Ελλάδα βρίσκεται σε καλύτερη θέση σε σχέση με δύο χρόνια πριν, όταν οι αυξήσεις στις περιφερειακές αγορές είχαν προκαλέσει ντόμινο ανατιμήσεων και ενεργειακό διαχωρισμό μεταξύ ευρωπαϊκών χωρών.
Η σημαντική αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας, η μεγαλύτερη διαθεσιμότητα μονάδων φυσικού αερίου και η σταδιακή ανάπτυξη της αποθήκευσης έχουν ενισχύσει την ανθεκτικότητα του ελληνικού ηλεκτρικού συστήματος.
Καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει και η Βουλγαρία. Οι μονάδες αποθήκευσης της χώρας αύξησαν τις εξαγωγές προς τη Ρουμανία, όμως όταν η διασύνδεση των δύο χωρών έφτασε στα όριά της, οι αγορές αποσυνδέθηκαν. Έτσι, οι τιμές στη Ρουμανία συνέχισαν να αυξάνονται, ενώ στη Βουλγαρία και την Ελλάδα, που είναι συζευγμένη με τη βουλγαρική αγορά, διατηρήθηκαν αισθητά χαμηλότερα.
Οι φόβοι για το φθινόπωρο και τον χειμώνα
Παρά τη σημερινή εικόνα, αρμόδιες πηγές τονίζουν ότι δεν υπάρχουν περιθώρια εφησυχασμού. Εάν τα προβλήματα στους πυρηνικούς σταθμούς του Δούναβη συνεχιστούν και οι υψηλές θερμοκρασίες διατηρήσουν αυξημένη τη ζήτηση στις βορειότερες χώρες, οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας προς τον Βορρά ενδέχεται να ενισχυθούν, περιορίζοντας το διαθέσιμο πλεόνασμα στην ελληνική αγορά και αυξάνοντας τις πιέσεις στις χονδρεμπορικές τιμές.
Την ίδια ώρα, τα προθεσμιακά συμβόλαια δείχνουν ότι η αγορά εξακολουθεί να προεξοφλεί ακριβό ηλεκτρικό ρεύμα και τους επόμενους μήνες. Στο τέλος της προηγούμενης εβδομάδας, οι τιμές βάσης διαμορφώνονταν στα 147,6 ευρώ ανά μεγαβατώρα για τον Σεπτέμβριο, στα 134,69 ευρώ για τον Οκτώβριο, στα 157,67 ευρώ για τον Νοέμβριο, στα 144,67 ευρώ για τον Δεκέμβριο, στα 157,57 ευρώ για τον Ιανουάριο και στα 135,31 ευρώ για τον Φεβρουάριο.
