Η διατήρηση της γεωργικής παραγωγής στη Θεσσαλία βρίσκεται πλέον σε άμεση εξάρτηση από την κατάσταση των υδατικών της αποθεμάτων, τα οποία αντιμετωπίζουν σοβαρούς και συχνά μη αναστρέψιμους κινδύνους.
Όπως επισημαίνει η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας, Μαρία Σακελλαρίου-Μακραντωνάκη, η απουσία ισορροπίας ανάμεσα στην κατανάλωση και τη φυσική ετήσια ανανέωση του νερού μέσω του υδρολογικού κύκλου έχει οδηγήσει το υδατικό ισοζύγιο της περιοχής σε κρίσιμο σημείο, προκαλώντας δραματική πτώση της στάθμης του υδροφόρου ορίζοντα και εκτεταμένη ρύπανση των υπόγειων υδάτων.
Η αλόγιστη και ανεξέλεγκτη εκμετάλλευση του υπόγειου δυναμικού για την άρδευση εκτεταμένων καλλιεργειών έχει προκαλέσει συνεχή υποχώρηση της στάθμης των υδάτων από το 1985 μέχρι σήμερα.
Η μείωση αυτή κυμαίνεται από 5 έως 10 μέτρα σε οριακές περιοχές, ενώ φτάνει έως και τα 25 με 60 μέτρα σε ζώνες με έντονο ελλειμματικό ισοζύγιο. Τα αίτια του φαινομένου συμπλέκονται ανάμεσα στις μειωμένες βροχοπτώσεις, την αυξημένη συνολική κατανάλωση, τις λανθασμένες τεχνικές άρδευσης και την γενικότερη κατασπατάληση των πόρων.
Παράλληλα, στις παράκτιες περιοχές, η υπεράντληση διαταράσσει τη φυσική ισορροπία των λεκάνων απορροής, προκαλώντας την εισβολή θαλασσινού νερού και την οριστική καταστροφή των αποθεμάτων γλυκού νερού.
Η αντιμετώπιση του προβλήματος απαιτεί τη συνειδητοποίηση ότι η αφθονία του νερού δε συνεπάγεται τη βελτιστοποίηση της παραγωγής, καθώς τα φυτά απορροφούν συγκεκριμένες ποσότητες με βάση τις ατμοσφαιρικές συνθήκες.
Η άρδευση οφείλει να αντιμετωπιστεί ως επιστημονική διαδικασία που βασίζεται στον ακριβή υπολογισμό των αναγκών των καλλιεργειών και στην εφαρμογή εξειδικευμένων χρονοδιαγραμμάτων από ειδικούς.
Καθώς οι υδατικές ανάγκες της Θεσσαλίας θα παραμείνουν υψηλές ανεξάρτητα από τις κοινοτικές επιδοτήσεις ή τις αναδιαρθρώσεις, η υιοθέτηση αυστηρών μέτρων προστασίας καθίσταται απαραίτητη προϋπόθεση, ώστε το νερό να μη μετατραπεί σε ένα πανάκριβο και δυσεύρετο αγαθό με ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές, κοινωνικές και οικονομικές συνέπειες.
