Με έναν ιδιαίτερα δύσκολο ενεργειακό χειμώνα βρίσκεται αντιμέτωπη η Ευρώπη, καθώς οι αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας αρχίζουν να δημιουργούν ένα νέο εκρηκτικό μείγμα για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Την ώρα που στην Ελλάδα η μέση τιμή της αμόλυβδης έχει παγιωθεί πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, η Goldman Sachs προειδοποιεί ότι το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο ενδέχεται να χρειαστεί να ξεπεράσει ακόμη και τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα τον Δεκέμβριο, προκειμένου η Ευρώπη να προσελκύσει αρκετά φορτία LNG και να εξασφαλίσει επαρκή αποθέματα για τον χειμώνα.
Στο επίκεντρο της νέας ενεργειακής ανησυχίας βρίσκεται η συνεχιζόμενη σύγκρουση ΗΠΑ – Ιράν και οι σοβαρές διαταραχές στις μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ, εξέλιξη που έχει εντείνει τον ανταγωνισμό Ευρώπης και Ασίας για τα διαθέσιμα φορτία υγροποιημένου φυσικού αερίου. Σύμφωνα με την αμερικανική τράπεζα, ακόμη και η πρόσφατη άνοδος των τιμών TTF στην Ολλανδία στα 65 ευρώ/MWh δεν αρκεί. Οι αναλύτριες Samantha Dart και Laura Cyr επισημαίνουν την ανάγκη προσέλκυσης επιπλέον ποσοτήτων, αναφέροντας χαρακτηριστικά:
«Στα σημερινά επίπεδα, οι τιμές δεν θα είναι αρκετές ώστε η Ευρώπη να διαχειριστεί τα αποθέματά της κατά τη διάρκεια του χειμώνα.»
Η μάχη Ευρώπης – Ασίας για το LNG και ο παράγοντας του καιρού
Η δραματική μείωση των μεταφορών μέσω των Στενών του Ορμούζ έχει περιορίσει σημαντικά τις παγκόσμιες ενεργειακές ροές, με αποτέλεσμα οι αποθήκες στη βορειοδυτική Ευρώπη να αναμένεται να κλείσουν τον Αύγουστο γεμάτες κατά περίπου 51%. Για να μπορέσει η Ευρώπη να ανταγωνιστεί τις ασιατικές αγορές, απαιτούνται υψηλότερες τιμές ώστε να εκτραπούν περισσότερα φορτία προς τα ευρωπαϊκά λιμάνια.
Μια πιθανή ελάφρυνση θα μπορούσε να προέλθει από τις καιρικές συνθήκες. Αν και το βασικό σενάριο στηρίζεται σε έναν χειμώνα με μέσες θερμοκρασίες, έκθεση της Rystad Energy εκτιμά ότι ένα ισχυρό φαινόμενο El Niño, που θα ανέβαζε τη θερμοκρασία κατά 2 βαθμούς Κελσίου πάνω από τον ιστορικό μέσο όρο, θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά τη ζήτηση.
Επιβάρυνση στις αντλίες και αλλαγή καταναλωτικής συμπεριφοράς στην Ελλάδα
Στην Ελλάδα, η πίεση των διεθνών αγορών αποτυπώνεται ήδη στις αντλίες, με τη μέση πανελλαδική τιμή της αμόλυβδης να διαμορφώνεται στα 2,015 ευρώ ανά λίτρο, ενώ στα νησιά και σε απομακρυσμένες περιοχές αγγίζει τα 2,50 ευρώ. Ο πρώην πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πρατηριούχων Καυσίμων, Γιώργος Ασμάτογλου, απέδωσε τις ανατιμήσεις στο προηγούμενο ράλι του πετρελαίου από τα 88 στα 94 δολάρια το βαρέλι.
Η κατάσταση αυτή οδηγεί τους οδηγούς σε περιορισμό των μετακινήσεων και στροφή στα μέσα μαζικής μεταφοράς, επηρεάζοντας παράλληλα τα δημόσια έσοδα. Ενώ τα έσοδα από τον Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης υποχωρούν λόγω μειωμένου όγκου πωλήσεων, εισπράττονται αυξημένα ποσά από τον ΦΠΑ εξαιτίας της υψηλότερης τελικής τιμής. Πλέον, η προσοχή στρέφεται στην επικείμενη έναρξη διάθεσης του πετρελαίου θέρμανσης, με τα νοικοκυριά να βρίσκονται αντιμέτωπα με τον κίνδυνο διπλού ενεργειακού βάρους.
